Uitgelicht

  • Open brief aan het nieuwe kabinet en de ‘klimaatminister’

    Excellentie,

    Namens 170 bedrijven die zich inzetten voor de duurzame leef- en werkomgeving feliciteren we het nieuwe kabinet van Nederland. Het is er eindelijk van gekomen en dat is een goede zaak gezien de stand van zaken. Als groene sector zijn we zeer verheugd over de mogelijke aanstelling van een ‘klimaat’ minister! Het is van groot belang dat het klimaat nu echt de aandacht krijgt die het verdient, de balans tussen de natuur en de mens is nog nooit zo verstoord geweest met alle gevolgen van dien.

    Wat gaan we doen we om nog erger te voorkomen? Hoe stellen we ons in op de klimaatver- andering die volop gaande is? Hoe houden we ons hoofd koel en onze voeten droog? Als u het ons vraagt, zijn dat de belangrijkste vragen waarmee de ‘klimaat’ minister te maken heeft en waar we in ons land samen mee aan de slag moeten. Met samen bedoelen we ook echt: met elkaar. Want het klimaat is geen thema van ‘links’ of van ‘rechts’, het gaat ons allemaal aan!

    Met deze brief willen we als groene sector graag enkele concrete suggesties aandragen die betrekking hebben op bovenstaande vragen. Klimaatverandering is een probleem dat zich mondiaal manifesteert en complex van aard is, maar heeft ook alles te maken met de wijze waarop we hier in Nederland leven, wonen en werken op dagelijkse basis.

    Nederland is als dichtbevolkt deltaland vergelijkbaar met talloze andere grote steden in de wereld die te maken hebben met vergelijkbare problemen op het gebied van watermanagement, hittestress, energie, mobiliteit enz.

    Groen wordt traditioneel gezien als decoratie en aankleding en dus ook als kostenpost en het is nodig dat we een omslag in denken gaan krijgen over het belang van natuur en groen in onze directe leef- en werkomgeving. Burgers voelen zich vaak niet betrokken bij het klimaat en de -problemen en straten bijvoorbeeld hun tuinen dicht, duurzaam inkopen door de overheid komt nog nauwelijks van de grond, schadelijke pesticiden zijn nog makkelijk te verkrijgen en er is bijvoorbeeld te weinig aandacht voor circulariteit. Duurzaamheid beperkt zich in de bouwsector veelal tot het besparen van energie en minder uitstoten van CO2, maar deze aanpak is te eenzijdig en leidt niet tot de benodigde klimaat adaptieve en natuurlijke wijken en steden.

    De samenleving is complex met veel verschillende richtlijnen, bestemmingsplannen en partijen die vaak als ‘eilandjes’ opereren. Een meer integrale aanpak is vereist, zodat zaken als beheer, materiaaltoepassing, bodem, water, de mens en zijn omgeving worden gewaardeerd als een waarde.

    Inmiddels weten we uit talloze wetenschappelijke onderzoeken hoe belangrijk een levende, groene omgeving is voor het welbevinden de mens. Groen is goed voor je gezondheid, het reduceert stress, het bevordert de sociale cohesie, zuivert de lucht, huizen zijn meer waard in een groene omgeving, criminaliteitscijfers dalen, versterkt de biodiversiteit en maakt mensen gelukkiger. Er zijn wel 1001 argumenten voor meer groen in de leefomgeving. Maar misschien het belangrijkste: meer groen is cruciaal om de effecten van klimaatverandering in onze leefomgeving op te vangen. Want méér natuur in de stad betekent minder wateroverlast, minder hittestress en leidt tot minder catastrofes. En voor overheden altijd een belangrijk argument: meer groen betekent minder kosten. In het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie staat dat wanneer we niets doen, de kosten van de klimaatverandering op zullen lopen tot 70 miljard. 70 miljard! Wat zou je daar allemaal niet voor kunnen doen?

    De afgelopen jaren is hard gewerkt en mede door het succes van maar liefst 3 verschillende Green Deals is een imposant netwerk ontstaan van 170 wetenschappers, producenten, kwekers, ngo’s en groene professionals. Door middel van duurzaamheids-paspoorten is duurzaamheid meetbaar gemaakt en zodoende heeft de sector bewezen de lat nog veel hoger te kunnen leggen dan de huidige gehanteerde normen die gelden voor de inrichting en het beheer van de openbare ruimte. De Green Deal 1.000 hectare Nieuwe Stedelijke Natuur laat zien dat groen als decoratie alleen niet meer van deze tijd is. De gezamenlijke campagne van ‘De Levende Tuin’ laat zien dat ook Tuinbranche Nederland zich graag wil inzetten voor tuinen als ecologische stapsteen. Tevens is het mogelijk om tuinen, woonwijken, parken en gebieds- en stadsontwikkelingen te voorzien van een duurzaamheidslabel vergelijkbaar aan het al bestaande energielabel voor huizen. Ook zien we enorme potentie in de crossovers tussen verschillende disciplines die het mogelijk maken om tot compleet nieuwe innovaties en technieken te komen, maar dan moet er wel juiste omstandigheden gecreëerd worden.

    Want daar zit het goede nieuws in dit verhaal: we hebben in ons land inmiddels zoveel kennis en kunde in huis dat we die noodzakelijke vergroening van de leefomgeving heel snel en efficiënt kunnen doorvoeren. We hebben de bedrijven, de producten, de vakmensen. We hebben de instituten, de wetenschappers en de brancheorganisaties en de methodieken om tot integrale verduurzaming te komen.

    Wat nu nodig is, is de politieke wil en daadkracht om de maatregelen te nemen waarmee we de ontwikkeling kunnen versnellen en het bewustzijn kunnen vergroten. Namens de sector reiken we u enkele maatregelen aan:

    Benader het klimaat niet alleen in technische oplossingen. Zie groen als kans voor het oplossen van klimaatvraagstukken én waarbij tegelijk sociale samenhang, biodiversiteit, gezondheid en duurzame innovatie wordt bevorderd;

    Verlaag het BTW-tarief blijvend op groenaanleg en groenonderhoud;

    Waardeer producten en materialen met een geringe footprint en impact op het milieu extra;

    Geef belastingvoordeel aan particulieren en bedrijven die hun tuinen niet bestraten, maar juist vergroenen;

    Stimuleer bij renovatie of nieuwbouw dat een percentage van de bouwsom wordt geïnvesteerd in groene projecten;

    Maak de principes van circulariteit leidend bij alle bouwprojecten van de overheid;

    Investeer in natuuronderwijs: breng kinderen de liefde voor de natuur bij en leer hen dat ze leven in en onderdeel zijn van één groot ecosysteem;

    Investeer in groen onderwijs. Pas de inhoud van de opleidingen aan naar de normen van nu, dus duurzaam en ecologisch groen en zet in op duurzaamheid, klimaat enz.

    Verplicht alle overheden om duurzaam in te kopen;

    Zet de gezonde leefomgeving centraal en waardeer integraal op duurzaamheid en maatregelen die hierin bijdragen; 

    Onderken de economische waarde van natuur en neem dit mee in alle berekeningen en kosten/baten analyses.

    Dit zijn een paar concrete punten die zo op de beleidsagenda kunnen. U heeft er zelf vast nog veel meer. Wat we maar met deze brief willen zeggen is: wij als sector zijn er klaar voor! Yes we can! Laten we dus samen de schouders eronder zetten. Laten we onze leefomgeving slimmer inrichten zodat we voorbereid zijn op de extremere weeromstandigheden die ons te wachten staan. Laten we met z’n allen inzien dat meer groen de sleutel is en laten we daar ook naar handelen. Laten we ons ervan bewust worden dat we natuur nodig hebben voor ons welzijn, onze veiligheid en onze gezondheid. Laten we onze leefomgeving weer op waarde schatten!

    Let’s make green great again!

    Nico Wissing en Lodewijk Hoekstra
    Founders NL Greenlabel